Dieta w przewlekłej niewydolności nerek

Dieta w przewlekłej niewydolności nerekOceń:
dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk
Dieta w przewlekłej niewydolności nerek

Przewlekła niewydolność nerek jest zespołem chorobowym, który rozwija się w następstwie postępującego niszczenia wszystkich struktur nerek. Objaw tego procesu stanowi stopniowe narastanie upośledzenia funkcji układu moczowego.

Leczenie niewydolności nerek jest uzależnione od stopnia jej zaawansowania. Przy niewielkim uszkodzeniu nerek prowadzi się zarówno leczenie dietetyczne, jak i farmakologiczne. Natomiast wystąpienie mocznicy wymaga wprowadzenia tzw. leczenia nerkozastępczego.

Jaki jest cel leczenia dietetycznego w przewlekłej niewydolności nerek?

Podstawowy cel to osiągnięcie i utrzymanie możliwie dobrego wyrównania metabolicznego poprzez ograniczenie w diecie składników pokarmowych obciążających pracę nerek i w konsekwencji prowadzących do powstawania toksycznych produktów przemiany materii.

Właściwa dieta łagodzi ponadto uciążliwe objawy mocznicy. Są to zwłaszcza nudności, wymioty, bóle głowy oraz ogólne osłabienie. Odpowiednia dieta może także spowolnić postęp choroby i odsunąć w czasie leczenie nerkozastępcze.

Zalecenia dietetyczne w przewlekłej niewydolności nerek

Podstawą diety jest kontrola zawartości w diecie białka, sodu, fosforu oraz potasu. Dopuszczalna ilość tych składników jest uzależniona od stopnia upośledzenia czynności nerek.

Ograniczenie białka w diecie

W wyniku przemiany białka powstają mocznik i kreatynina, których niewydolne nerki nie mogą usunąć. Prowadzi to do gromadzenia się tych składników w organizmie i w konsekwencji do toksemii.

Pełnowartościowe białko należy spożywać w normalnych ilościach (tj. ok. 1 g/kg masy ciała na dobę), jeżeli przesączanie kłębuszkowe (GFR) jest większe niż ok. 30–40 ml/min. W ciężkiej niewydolności nerek (GFR <30 ml/min) zaleca się ograniczenie spożycia białka do 0,6–0,8 g/kg na dobę, jednak taką dietę można stosować tylko pod nadzorem lekarza (a najlepiej lekarza i dietetyka), gdyż istnieje ryzyko niedożywienia lub powstania niedoborów pokarmowych.

Ograniczenie sodu w diecie

Przy przewlekłej niewydolności nerek organizm traci możliwość wydalania sodu, a jego gromadzenie prowadzi do zatrzymania wody w organizmie, obrzęków, rozwoju nadciśnienia tętniczego i wzmożonego pragnienia. Z diety należy wyeliminować wszystkie produkty z dodatkiem soli kuchennej, czyli: marynaty, konserwy, wędliny, produkty wędzone, sery żółte i pleśniowe, kiszonki, zupy instant, kostki rosołowe. Trzeba także zrezygnować z dosalania produktów na talerzu.

Ograniczenie fosforu w diecie

W niewydolności nerek zmniejsza się zdolność wydalania fosforu. Z kolei nadmiar fosforu wpływa na zmniejszanie stężenia wapnia we krwi w wyniku wytrącania soli wapniowo-fosforanowych, które mogą się odkładać w naczyniach krwionośnych, sercu i mięśniach.

Aby ograniczyć ilość fosforu w diecie, należy zrezygnować z takich produktów, jak: słonecznik, migdały, orzechy włoskie, sery żółte, topione i pleśniowe, podroby, ryby wędzone, ryby w puszkach, chleb razowy, płatki owsiane oraz suche nasiona roślin strączkowych.

Warto także podkreślić, że dostarczanie fosforu zwiększa się przy spożyciu żywności przetworzonej, do której w procesie produkcji dodawane są różne związki fosforu w charakterze substancji zagęszczających, emulgatorów lub stabilizatorów.

Niestety w przypadku niewydolności nerek trudno dostarczyć do organizmu odpowiednich ilości wapnia, gdyż produkty bogate w ten składnik zawierają jednocześnie szkodliwy fosfor. Nie powinno się jednak wykluczać z diety mleka i przetworów mlecznych (jogurtu, kefiru, maślanki), które stanowią źródło łatwo przyswajalnego wapnia.

Ograniczenie potasu w diecie

Nie zawsze jest to konieczne. W niewydolności nerek z prawidłowym GFR i we wczesnej przewlekłej niewydolności nerek większość chorych powinna stosować dietę bogatą w potas. Jest to związane z utratą potasu z powodu zwiększonej ilości oddawanego moczu.

Wraz z pogarszającą się funkcją nerek należy jednak ograniczyć ilość tego składnika w diecie. Ograniczenia obejmują: kakao, czekoladę i inne wyroby czekoladowe, nasiona roślin strączkowych, morele i śliwki suszone, figi, banany, orzechy, pestki dyni, pomidory i przetwory pomidorowe (koncentrat pomidorowy, keczup i sos pomidorowy), natkę pietruszki świeżą i suszoną, kaszę gryczaną i ziemniaki.

Piśmiennictwo

Jarosz M. (red.): Praktyczny podręcznik dietetyki. IŻŻ, Warszawa 2010
Przewlekła niewydolność nerek, nefrologia.mp.pl
Data utworzenia: 25.04.2017
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies