Flora bakteryjna i jej wpływ na masę ciała

Flora bakteryjna i jej wpływ na masę ciałaOceń:
dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

W większości przypadków przyczynę otyłości stanowi dodatni bilans energetyczny. Oznacza to, że energia pobrana z pokarmem przewyższa wydatek energetyczny organizmu. Jednakże u części osób zaobserwowano mniejszą podatność na wzrost masy ciała, chociaż ich dieta nie była dobrze zbilansowana. Ta obserwacja przyczyniła się do powstania hipotezy, zgodnie z którą w rozwoju otyłości uczestniczą inne, dodatkowe mechanizmy. Część autorów przypuszcza, że należy do nich zmieniony skład fizjologicznej mikroflory jelitowej.

Flora bakteryjna i jej wpływ na masę ciała
Fot. iStock

W ostatnich latach zauważa się coraz częściej, że skład mikroflory jelitowej może być czynnikiem wpływającym na bilans energetyczny organizmu, jeśli sprzyja magazynowaniu nadmiernych ilości tkanki tłuszczowej.

W publikacji zwraca się uwagę na kilka mechanizmów, które mogę do tego doprowadzić. Jest to na przykład nasilenie procesów fermentacyjnych węglowodanów złożonych (polisacharydów), a co się z tym łączy, pozyskiwanie dodatkowej ilości energii z pożywienia.

Inne wyjaśnienie: zauważono, że bakterie jelitowe stymulują wydzielanie peptydu YY, który z kolei spowalnia przechodzenie pokarmu przez jelita, a przez to zwiększa wchłanianie składników odżywczych.

Najnowsze badania wskazują także, że drobnoustroje jelitowe mogą hamować wydzielenie FIAF – czynnika indukowanego głodzeniem w nabłonku jelitowym. Jest to o tyle niekorzystne zjawisko, że dochodzi do łatwego magazynowania energii w postaci triglicerydów w komórkach tłuszczowych.

Skład mikroflory jelitowej

Przewód pokarmowy zasiedlają duże ilości bakterii, a ich liczba i skład zależą od poszczególnych odcinków jelita. W jelicie cienkim przeważają Gram-ujemne bakterie tlenowe, a w jelicie grubym dominują Gram-dodatnie i Gram-ujemne bakterie beztlenowe. Najbardziej rozpowszechnione bakterie jelitowe to: Bacteroides, Firmicutes, ProteobacteriaActinobacteria.

Rola bakterii jelitowych

Choć rola bakterii zasiedlających przewód pokarmowy nie jest jeszcze w pełni znana, jednak wykazano, że podstawową ich funkcją jest aktywacja układu immunologicznego. Ponadto chronią one przed kolonizacją mikroorganizmami patogennymi, m.in. współzawodnicząc z nimi o substancje odżywcze. Korzystne bakterie jelitowe przyczyniają się do obniżenia pH, stwarzając w ten sposób utrudnione warunki do rozwoju mikroorganizmów chorobotwórczych. Dodatkowo na drodze beztlenowej fermentacji oligosacharydów przez bakterie jelitowe powstają krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (short chain fatty AIDS – SCFA) – maślan, octan i proponian – które są głównym źródłem energii dla kolonocytów. Kwasy te odgrywają istotną rolę w regulacji pH oraz wpływają na zwiększenie wchłaniania wapnia, żelaza oraz magnezu w jelitach.

Zaburzenie składu mikroflory jelitowej

W nielicznych badaniach przeprowadzonych do tej pory na zwierzętach oraz w badaniach z udziałem ludzi wykazano, że u osób otyłych zaburzony jest stosunek Bacteroides do Firmicutes, ze szczególnym wzrostem bakterii tego drugiego rodzaju. Z kolei w momencie spadku masy ciała dochodziło do wzrostu udziału bakterii Bacteroides w mikroflorze jelitowej. Niektórzy badacze uważają, że zmiana składu mikroflory jelitowej nie jest efektem samej redukcji masy ciała, ale wynika ze zmian składu diety. Istnieją także prace zaprzeczające istnieniu związku między stosunkiem BacteroidesFirmicutes a dietą i wskaźnikiem masy ciała BMI.

Podsumowanie

Dotychczas prowadzone badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy różnice w składzie mikroflory jelitowej u osób otyłych są skutkiem wieloletniej diety o nieprawidłowym składzie, która doprowadziła do otyłości, czy też kolonizacja jelit przez konkretne bakterie jest przyczyną zwiększonej predyspozycji do rozwoju otyłości.

Niestety nie prowadzono wieloośrodkowych badań z udziałem dużej liczby osób i jednoznaczna odpowiedź na pytanie, co jest przyczyną, a co skutkiem obecnie nie jest możliwa. Potwierdzenie istnienia zależności między florą bakteryjną a otyłością wymaga wielu analiz, które uwzględniałyby dodatkowo także inne czynniki wpływające na wiarygodność wyników badań.

Piśmiennictwo

Stachowicz N., Kiersztan A.: Rola mikroflory jelitowej w patogenezie otyłości i cukrzycy. Postępy Hig. Med. Dosw. 2013; 67: 288–303.
Żak-Gołąb A., Olszanecka-Glinianowicz M., Kocełak P. i wsp.: Rola flory jelitowej w patogenezie otyłości. Postępy Hig. Med. Dosw. 2014; 68: 84–90.
Data utworzenia: 08.05.2017
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Alkohol a ryzyko raka piersi
    Badania epidemiologiczne i eksperymentalne wskazują, że etanol działa kancerogennie i może zwiększać ryzyko rozwoju raka piersi.
  • Rocker Gisu: Suplementy to nie leki
    Rób zakupy bez podniety; suplementy to nie leki, to uzupełnienie diety - śpiewa w najnowszym klipie Rocker Gisu, czyli Główny Inspektor Sanitarny Marek Posobkiewicz. To pierwszy rockowy kawałek Posobkiewcza, który wcześniej dał się już poznać jako raper zachęcający m.in. do szczepień.
  • Samorządy chcą złagodzenia parametrów jakościowych wody w wodociągach
    Trzeba zmienić zbyt rygorystyczne przepisy dotyczące jakości wody w wodociągach - apelują samorządy. Ich zdaniem sanepid coraz częściej wydaje decyzje o braku przydatności wody do spożycia i unieruchamia wodociągi, mimo że nie ma zagrożenia dla zdrowia lub życia mieszkańców.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies