Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Dieta w erozji zębów

dr n. med. Dominika Wnęk
Dieta w erozji zębów
Fot. pixabay.com

Erozja zębów jest procesem chemiczno-mechanicznym, który prowadzi do stopniowej utraty tkanek twardych zęba. Proces ten zachodzi bez udziału bakterii polega na chemicznym rozpuszczaniu powierzchni szkliwa i zębiny. W konsekwencji prowadzi do utraty morfologii oraz kształtu zęba.

Czynniki wywołujące erozję zębów

Zęby narażone są na działanie licznych czynników chemicznych i fizycznych, które w różnym stopniu przyczyniają się do utraty twardych tkanek. Kwasy, które powodują erozję mogą mieć pochodzenie zarówno endogenne, jak i egzogenne.

Wśród czynników endogennych najczęściej wymienia się: refluks żołądkowo-przełykowy, chroniczne wymioty (choroby układu pokarmowego, zaburzenia odżywiania np. bulimia). W przypadku refluksu żołądkowo-przełykowego czynnikiem ryzyka jest przewlekłe narażenia zębów na kwas żołądkowy. O narażeniu zębów na powstawanie zmian erozyjnych decyduje także jakość i ilość produkowanej śliny. Jest ona odpowiedzialna za tworzenie ochronnego biofilmu, który chroni szkliwo przed niekorzystnym działaniem kwasów pochodzących z produktów żywnościowych. Ponadto ślina zawiera jony wapnia, fosforanowe i fluorowe, dzięki czemu umożliwia remineralizację szkliwa. Jej korzystny udział przejawia się także w rozcieńczaniu i usuwaniu kwasów z jamy ustnej oraz ich neutralizacji.

Z kolei do czynników egzogennych w pierwszej kolejności zalicza się spożycie kwasów pochodzących z posiłków i napojów.

Produkty żywnościowe sprzyjające erozji zębów

Spośród produktów żywnościowych główną rolę w rozwoju erozji zębów odgrywają kwaśne produkty spożywcze, a zwłaszcza owoce cytrusowe, soki owocowe, herbaty owocowe oraz różnego rodzaju napoje (smakowe gazowane i niegazowane, napoje energetyzujące, napoje dla sportowców).

Ryzyko powstania zmian erozyjnych jest tym większe, im więcej spożywamy produktów kwaśnych oraz im dłużej przebywają one w jamie ustnej. Z tego punktu widzenia bardziej wskazane jest szybkie picie dość dużymi łykami niż sączenie napoju przez długi czas.

Obserwacje wskazują także, że pomocne może być picie kwaśnych napojów przez słomkę, pod warunkiem, że znajduje się ona przy podniebieniu, a nie jest układana na zębach. Czas spożycia napoju, w trakcie lub bezpośrednio po posiłku, gdy przepływ śliny jest zmniejszony zwiększa erozyjny potencjał napojów.

Ponadto o wysokim potencjale erozyjnym, decyduje także małe pH i duża pojemność buforowa danego produktu żywnościowego. Należy podkreślić, że potencjału erozyjnego, nie należy rozpatrywać tylko na podstawie pH, choć jest to istotny wskaźnik. Istnieją produkty spożywcze, których pH jest stosunkowo niskie, natomiast z powodu dużej zawartości wapnia nie uznaje się ich za produkty powodujące erozję (np. mleko i jogurt).

pH wybranych produktów spożywczych
Produkt spożywczy Wartość pH
napoje bezalkoholowe
Coca-cola 2,6
Fanta 2,9
herbata 4,2
Icetea 3,0
Isostar 3,8
kawa 2,4-3,3
Pepsi 2,7
Pepsi light 3,1
Red bull 3,4
Sprite 2,9
Schweppes 2,5
7 up 3,5
woda 7,3
woda mineralna gazowana 5,3
alkohole
piwo 4,5
wino białe 3,7
wino czerwone 3,4
napoje mleczne
jogurt 3,8–4,2
mleko 6,7
zsiadłe mleko 4,2
soki owocowe
sok cytrynowy 2,6
sok grejpfrutowy 3,2
sok jabłkowy 3,4
sok marchewkowy 4,2
sok multiwitamina 3,6
sok pomarańczowy 3,7
sok z buraków 4,2
owoce
ananas 3,3–4,8
banany 5,1
brzoskwinie 3,7–4,7
jabłka 3,5–3,9
jagody 3,2–3,6
pomarańcze 2,8–2,4
śliwki 2,8–4,6
truskawki 3,0–4,2
winogrona 2,9–3,9
wiśnie 3,2–4,7
inne
keczup 3,7
majonez 3,8–4,0
musztarda 3,6
ocet 2,9
sos winegret 2,4–3,4
Źródło: Jarosz M. (red.): Praktyczny podręcznik dietetyki. IŻŻ, Warszawa 2010

Jak zapobiegać erozji zębów ?

Z żywieniowego punktu widzenia ważne jest kontrolowanie spożycia kwaśnych napojów i kwaśnych produktów żywnościowych w diecie. Warto poinformować pacjenta, że należy je zastąpić wodą, mlekiem lub fermentowanymi produktami mlecznymi. Niewskazane są także wszelkie gazowane i niegazowane napoje smakowe.

Nie zaleca się także szczotkowania zębów bezpośrednio po spożyciu kwaśnej żywności lub napojów. Przyspiesza to utratę twardych tkanek zęba, które uprzednio zostały osłabione (rozmiękczone) działaniem kwasów. Wskazane jest przepłukanie jamy ustnej wodą, a z umyciem zębów należy odczekać około godziny.

Ponadto należy przestrzegać zaleceń stomatologa dotyczących higieny jamy ustnej (technika szczotkowania, twardość szczoteczki, dobór odpowiedniej pasty).

Piśmiennictwo

Hryncewicz M., Tropak K.: Ubytki niepróchnicowego pochodzenia – abfrakcja, abrazja, atrycja, erozja. Przegląd piśmiennictwa. Nowa Stomatologia 2014; 1: 46–52.
Carvalho T.S., Colon P., Gauss C. i wsp.: Erozja zębów – diagnostyka i leczenie : Raport European Federation of Conservative Dentistry. Med. Prakt. Stomatol., 2015; 4: 17–22.
Jarosz M. (red.): Praktyczny podręcznik dietetyki. IŻŻ, Warszawa 2010
Data utworzenia: 11.09.2018
Dieta w erozji zębów Oceń:
(5.00/5 z 1 ocen)
Zobacz także

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Ruch jest lekiem
    O 25 tys. rocznie mogłaby się zmniejszyć w naszym kraju liczba zgonów, gdyby co drugi nieaktywny Polak więcej ćwiczył – przekonywali we wtorek specjaliści podczas konferencji prasowej w Warszawie.
  • Mody żywieniowe mogą być niezdrowe
    Lansowane różne mody żywieniowe mogą być niebezpieczne dla zdrowia; warto przestrzegać podstawowych zasad żywienia i pilnować, by było różnorodne - podkreślają specjaliści podczas odbywającego się w czwartek w Białymstoku 26. Ogólnopolskiego Sympozjum Bromatologicznego.
  • 38% Polaków w ogóle nieaktywnych fizycznie
    Aż 38 proc. Polaków nie podejmuje aktywności fizycznej nawet raz w miesiącu, choćby takiej, jak rekreacyjne spacery czy jazda na rowerze do pracy – wynika z najnowszego badania aktywności fizycznej i sportowej Polaków.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu