Niedożywienie pacjentów onkologicznych

mgr Dominika Wnęk, dietetyk
Niedożywienie pacjentów onkologicznych
istockphoto.com

Badania przeprowadzone u osób chorych na nowotwory wskazują umiarkowaną lub poważną utratę masy ciała u 30-70% pacjentów. Z powyższych danych wynika, że choroba nowotworowa prawie zawsze wiąże się z zaburzeniami stanu odżywienia. Przedział ten uzależniony jest od typu nowotworu, umiejscowienia i rozmiaru guza, stadium choroby, wieku chorego oraz od zastosowanej terapii.

Najczęściej znaczącą utratę masy ciała obserwuje się u pacjentów w zaawansowanym stadium nowotworu żołądka, trzustki, jelita grubego oraz płuc. Mniejsze ryzyko spadku masy ciała obserwuje się u kobiet z nowotworem piersi i u pacjentów z nowotworami hematologicznymi.

Do niedożywienia u pacjentów onkologicznych dochodzi z kilku powodów. Pierwszy z nich to niewystarczające odżywianie droga doustną. Tradycyjny sposób żywienia może być utrudniony z powodu braku apetytu i anoreksji. Problemy mogą wynikać także z umiejscowienia guza w miejscu, które utrudnia gryzienie czy przełykanie. Zdarza się także, że uczucie nadmiernej sytości pojawia się po spożyciu nawet niewielkiej ilości pokarmu. Inną kwestią jest konieczność wielokrotnego powtarzania pewnych badań diagnostycznych, często zmuszających pacjenta do powstrzymywania się od jedzenia.

Kolejnym problemem jest wzmożona utrata substancji odżywczych spowodowana zaburzeniami trawienia i wchłaniania. Podczas choroby pojawia się także zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcze spowodowane rozrostem guza czy ewentualnymi towarzyszącymi infekcjami, gorączką. Ponadto należy pamiętać, że zaburzenia metaboliczne obserwowane w chorobie nowotworowej upośledzają przemianę białek, węglowodanów i tłuszczy.

Często niedożywienie wynika z nietolerancji leczenia i może być skutkiem ubocznym zastosowania chemioterapii, radioterapii czy leczenia chirurgicznego.

Jak radzić sobie z skutkami ubocznymi chemioterapii, radioterapii?

Czytaj: Dieta w chemioterapii, Dietą w radioterapii

Kolejny problem charakterystyczny dla pacjentów onkologicznych to zaburzenia w gospodarce hormonalnej i zachwianie równowagi procesów regulujących odczuwanie głodu i sytości. W organizmie pacjentów onkologicznych produkowana jest nadmierna ilość cytokin prozapalnych m.in. – interleukina 1 (IL-1) i interleukina 6 (IL-6). Zaburzone jest także wydzielanie leptyny i innych substancji hamujących łaknienie (anoreksogenicznych). Blokowana jest także aktywacja neuropeptydu Y i innych białek stymulujących pobieranie pokarmu (oreksygenicznych).

Niedożywienie jest poważnym problemem a jego konsekwencje mogą być bardzo poważne, m.in.:

  • spadek masy ciała spowodowany utratą masy mięśniowej. Niższa masa mięśniowa skutkuje szybkim odczuwaniem zmęczenia i osłabieniem, co z kolei upośledza lub całkowicie uniemożliwia aktywność fizyczną oraz zniechęca pacjenta do podjęcia jakichkolwiek czynności,
  • spadek odporności i większe ryzyko infekcji. Łatwiej dochodzi do powikłań pooperacyjnych, utrudnione jest gojenie ran,
  • gorsza tolerancja zastosowanej chemioterapii czy radioterapii. Może to prowadzić do wcześniejszego zakończenia leczenia lub odstąpienia na pewien czas od terapii,
  • gorsze nastawienie do leczenia, pogorszenie nastoju, apatia, wzmożona drażliwość i zwiększone ryzyko depresji.

Niedożywienie u pacjentów onkologicznych uważane jest za niekorzystny czynnik rokowniczy. Nie podjęcie odpowiednich działań (włączenie leczenia żywieniowego) zmierzających do poprawy odżywienia chorego może prowadzić nawet do zgonu. Uznaje się, że utrata 40-50% masy ciała, skutkuje śmiercią.

Jak w takim razie nie dopuścić do niedożywienia?

Czytaj: Dieta w chorobie nowotworowej

Data utworzenia: 06.11.2014
Niedożywienie pacjentów onkologicznychOceń:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Miłkowski: trzeba edukować o zdrowym żywieniu, można rozmawiać o podatku cukrowym
    Trzeba edukować społeczeństwo o znaczeniu zdrowego żywienia, by zredukować spożycie niektórych produktów, m.in. cukru. Można rozmawiać na temat ewentualnej możliwości wprowadzenia tzw. podatku cukrowego - powiedział w środę wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.
  • Epidemia otyłości skraca życie Polaków
    Polacy od dzieciństwa nieprawidłowo się odżywiają i za mało ruszają. Między innymi dlatego żyją znacznie krócej, niż na przykład Szwedzi – mówili podczas wspólnej konferencji specjaliści z Instytutu Matki i Dziecka oraz Instytutu Kardiologii.
  • Truskawki najlepsze dla polskich kibiców
    Dr Lucyna Pachocka, kierownik Ogólnopolskiego Centrum Dietetyki w Instytucie Żywności i Żywienia, zaleca kibicom sekundującym polskiej reprezentacji piłkarskiej, aby siedząc przed telewizorem sięgnęli po polskie truskawki lub czereśnie.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu