Środki wspomagające odchudzanie i ich skuteczność

dr n. med. Katarzyna Cyganek
Klinika Chorób Metabolicznych
Szpital Uniwersytecki, Kraków
Środki wspomagające odchudzanie i ich skuteczność

Obecnie szeroko rozpowszechnione jest wśród pacjentów stosowanie suplementów diety. Jak sama nazwa wskazuje, jest to tylko dodatek, uzupełnienie diety – a więc poszczególne składniki żywności, gotowe produkty spożywcze wspomagające działanie diety.

Preparaty te mogą być jedno- lub wieloskładnikowe. Niestety ze względu na brak wiarygodnych badań klinicznych, wręcz sprzeczne wyniki różnych badań klinicznych, lub jedynie badania z niewielką ilością pacjentów, trudno jednoznacznie wnioskować o korzystnym działaniu poszczególnych preparatów w redukcji masy ciała.

Ważne

Należy pamiętać, że podstawowe leczenie zawsze obejmuje stosowanie właściwie zbilansowanej diety redukcyjnej, zwiększoną aktywność fizyczną oraz ewentualną farmakoterapię.

Suplementy diety mogą jedynie wspomóc takie postępowanie terapeutyczne i nie należy wierzyć w nadzwyczajne właściwości reklamowanych specyfików.

Błonnik

Spośród suplementów diety zalecałabym wspomaganie postępowania leczniczego błonnikiem. Są to preparaty zawierające składniki roślinnych ścian komórkowych: celulozę, hemicelulozę, pektyny, ligniny, kutyny, suberyny, beta-glukany oraz gumy (guar gum) i śluzy roślinne oraz polisacharydy alg.

Błonnik pokarmowy dzielimy pod względem rozpuszczalności w wodzie, na rozpuszczalny (pektyny, gumy, śluzy, polisacharydy) oraz nierozpuszczalny (celulozy, hemicelulozy, ligniny). Działanie preparatów błonnika polega na ich wpływie na przemiany tłuszczowe, wspomaganiu procesu fermentacji, przyspieszaniu pasażu jelitowego oraz wydłużeniu czasu trwania posiłku (dłuższe przeżuwanie), powodując przyspieszenie pojawienia się uczucia sytości.

Chityna

Podobnie działają preparaty chityny – chitozan (2-deoksy-2-aminoglukoza), substancja organiczna pochodząca z chityny. Wyniki badań klinicznych nie wykazują jednak istotnego wpływu tego preparatu na masę ciała. Działanie na przewód pokarmowy wykazuje także inulina – jest to probiotyk, który stymuluje rozwój korzystnej flory bakteryjnej w jelitach i wpływa na regulację wypróżnień, przez co ułatwia stosowanie diety i może mieć wpływ na zmniejszenie masy ciała. Inulina jest dostępna w formie naturalnej w żywności roślinnej: takiej jak czosnek, cebula, karczochy, szparagi, cykoria, jęczmień, oraz banany. Można ją przyjmować także w formie tabletek.

Aloes, ananas, rabarbar

Osoby z nadwagą i otyłością często cierpią z powodu zaparć, wówczas korzystnie na regulację wypróżnień może działać żywność pochodzenia roślinnego jak aloes, ananas, rabarbar. Należy jednak pamiętać, że nadużywanie środków przeczyszczających, zarówno pochodzenia roślinnego, ziół czy farmakologicznych preparatów przeczyszczających, powoduje po pewnym czasie przyzwyczajenie się organizmu i nasilenie zaparć.

Sprzężony kwas linolowy

Ostatnio szeroko reklamowany jest także sprzężony kwas linolowy (CLA, conjugated linoleic acid), będący mieszaniną 8 różnych izomerów kwasu tłuszczowego nienasyconego – właśnie linolowego, posiadających przestrzenną konfigurację cis lub trans. Kwasy te występują w żywności pochodzenia zwierzęcego.

Korzystne działanie preparatu na masę ciała nie zostało jednoznacznie udowodnione. Obecna wiedza dostarcza danych potwierdzających korzystny wpływ CLA na zwiększenie podstawowej przemiany materii, termogenezę, zapobieganie adipogenezie (czyli odkładaniu się tkanki tłuszczowej) i poprawę gospodarki lipidowej. Kolejnym preparatem o nieudowodnionej skuteczności i bezpieczeństwie jest kofeina. W niektórych badaniach klinicznych wykazano jej wpływ na spadek masy ciała. Jednak nadal brak przekonujących dowodów medycznych o rzeczywistym działaniu redukującym masę ciała i bezpieczeństwie stosowania kofeiny.

Preparaty chromu

Podobnie ocenia się preparaty chromu (pikolinian chromu III) – związek składający się z trójwartościowego chromu kwasu pikolinowego, mający obniżać apetyt. Jednak badania obserwacyjne i randomizowane nie wykazały takiego efektu. Innymi związkami stosowanymi już w starożytnych Chinach, są pochodne alkaloidu roślinnego – efedryny. Znajduje się ona w roślinach: w cisie i prząślach (Ephedra equisetina, Ephedra sinica, Ephedra distachya). Powoduje pobudzenie ośrodkowego i obwodowego układu adrenergicznego poprzez zwiększenie ilości amin katecholowych: adrenaliny i noradrenaliny, i przyspieszenie metabolizmu tłuszczy oraz nasilenie procesu termogenezy. Jednak preparaty te są bardzo niebezpieczne, mogą doprowadzić do ostrego niedokrwienia mięśnia sercowego, wystąpienia drgawek, bezsenności.

Inne substancje

Podobnie niejednoznaczne są wyniki badań co do wpływu na obniżenie masy ciała innych surowców pochodzenia roślinnego jak zielona herbata, owoce garcyni (Garcynia cambogia), glukomannan – składnik korzenia rośliny konjak (Amorphophallus konjac) oraz owoce pomarańczy (Citrus aurantium).

Data utworzenia: 22.11.2011
Środki wspomagające odchudzanie i ich skuteczność Oceń:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Suplementy diety. Sukces czy problem?
    Rynek suplementów w Polsce rośnie lawinowo i już za dwa lata będzie wart ponad 5 mld zł. Producenci suplementów diety dostarczają Polakom tabletki i kapsułki niemal na wszystkie dolegliwości. Ba, niektórzy posuwają się nawet do wymyślania jednostek chorobowych nieznanych medycynie.
  • RPO: kwestia złego wyżywienia w szpitalach wymaga systemowego rozwiązania
    Wyżywienie w szpitalach jest niewłaściwe. Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje do Ministra Zdrowia o systemowe rozwiązanie tej kwestii.
  • Termin wystąpienia menopauzy ma związek z dietą
    Częste spożywanie węglowodanów rafinowanych wiąże się z wcześniejszym wystąpieniem menopauzy, natomiast wzmożone spożycie ryb i warzyw koreluje z późniejszym rozpoczęciem przekwitania – czytamy na łamach „Journal of Epidemiology & Community Health”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies