Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Soki, nektary, napoje

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Lato sprzyja wypijaniu większych ilości płynów, a statystyczny Polak wypija około 14 litrów soków rocznie. Czy na pewno wiemy, co kryje się w tych produktach żywnościowych i czym się kierować przy ich zakupie?


Fot. Pixabay.com

Soki

Z żywieniowego punktu widzenia soki są najbardziej wartościowe w tej grupie produktów. Skład soków owocowych i warzywnych jest zbliżony do składu owoców lub warzyw, z których się je pozyskuje. Wyjątek stanowią soki klarowne, które zawierają nieco więcej cukrów, są natomiast pozbawione błonnika.

Podział soków jest uzależniony od przyjętego kryterium. Z uwagi na użyty surowiec wyróżnia się soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne i warzywno-owocowe. Jeżeli soki są produkowane z półproduktów, mówimy o sokach bezpośrednich, czyli takich, które nie powstały z soku zagęszczonego – w przeciwieństwie do tych produkowanych z soku zagęszczanego. Z kolei z uwagi na zastosowaną obróbkę termiczną wyróżnia się soki niepasteryzowane, pasteryzowane w niskiej temperaturze i pasteryzowane. O rodzaju soku może decydować także jego wygląd i konsystencja. W związku z tym można wymienić m.in. soki klarowne, przecierowe (najczęściej warzywne), naturalnie mętne i zagęszczone.

Należy podkreślić, że soki owocowe nie mogą zawierać dodatku cukrów ani żadnych innych substancji słodzących oprócz cukrów naturalnie występujących w owocach. I tak np. sok jabłkowy zawiera średnio 9,6 g, a sok z pomarańczy 8,8 g na 100 g soku. Najwięcej cukru zawiera sok winogronowy – około 14,2 g na 100 g soku. Oczywiście znacznie mniej cukrów zawierają soki warzywne, a sok pomidorowy dostarcza około 3,5 g cukru na 100 g soku.

Sok można uzyskiwać i utrwalać jedynie metodami fizycznymi. Zabrania się dodawania jakichkolwiek barwników. Przepisy nie pozwalają także na użycie substancji konserwujących. W tym przypadku wyjątek stanowi sok cytrynowy i limonkowy.

Nektary

Można wyróżnić nektary owocowe, warzywne oraz warzywno-owocowe. W przypadku tych produktów prawnie uregulowano minimalne zawartości soku lub przecieru owocowego, jakie muszą się znajdować w nektarze wytworzonym z danego owocu.

Wszystko zależy od tego, czy nektar uzyskiwany jest z owoców o wysokiej czy niskiej kwasowości. Jeżeli nektar produkowany jest z owoców o wysokiej kwasowości, z których sok nie nadaje się do bezpośredniego spożycia, to minimalna zawartość soku w produkcie końcowym musi wynosić od 25% do 50%, a o wartości procentowej decyduje użyty surowiec.

Z kolei w przypadku nektarów wytwarzanych z owoców o niskiej kwasowości, papkowatej konsystencji lub wysokiej zawartości substancji aromatycznych, z których sok również nie nadaje się do bezpośredniego spożycia (np. banany, mango), minimalna zawartość soku w produkcie końcowym musi wynosić 25%.

Osobną grupę stanowią nektary otrzymywane z owoców, z których sok nadaje się bezpośrednio do spożycia (np. brzoskwinie, jabłka). Wtedy minimalna zawartość soku w produkcie końcowym ma wynosić 50%.

Nektary owocowe mogą być przygotowywane z dodatkiem cukru lub bez cukru, a także z miodem. W nektarach bez dodatku cukru lub o obniżonej wartości energetycznej cukry mogą być zastąpione w całości lub częściowo przez substancje słodzące.

Napoje

Niestety w przypadku tej grupy produktów spożywczych nie istnieją przepisy unijne dotyczące jakości handlowej; nie stworzono także ich definicji jakościowej. W zasadzie jedyne ograniczenie w produkcji napojów stanowi konieczność stosowania dopuszczonych prawem unijnym składników (m.in. barwników, substancji konserwujących, syntetycznych aromatów).

Napojem owocowym czy warzywnym może być więc każdy płynny produkt, który nie jest sokiem ani nektarem. Niekiedy zawiera on bardzo niewielkie ilości surowca owocowego lub warzywnego (może także zawierać wyłącznie aromat), a niekiedy zawiera 100% tego surowca. W tym drugim przypadku mówimy o soku owocowym, do którego dodano substancji konserwujących, nie można więc użyć nazwy „sok”, ograniczonej do produktów bez substancji konserwujących, i mówi się jedynie o napoju.

Piśmiennictwo

1.Płocharski W.: Jakość handlowa i znakowanie soków i nektarów – omówienie wybranych zagadnień. Warszawa 2014
Data utworzenia: 21.06.2018
Soki, nektary, napojeOceń:
Zobacz także

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Ruch jest lekiem
    O 25 tys. rocznie mogłaby się zmniejszyć w naszym kraju liczba zgonów, gdyby co drugi nieaktywny Polak więcej ćwiczył – przekonywali we wtorek specjaliści podczas konferencji prasowej w Warszawie.
  • Mody żywieniowe mogą być niezdrowe
    Lansowane różne mody żywieniowe mogą być niebezpieczne dla zdrowia; warto przestrzegać podstawowych zasad żywienia i pilnować, by było różnorodne - podkreślają specjaliści podczas odbywającego się w czwartek w Białymstoku 26. Ogólnopolskiego Sympozjum Bromatologicznego.
  • 38% Polaków w ogóle nieaktywnych fizycznie
    Aż 38 proc. Polaków nie podejmuje aktywności fizycznej nawet raz w miesiącu, choćby takiej, jak rekreacyjne spacery czy jazda na rowerze do pracy – wynika z najnowszego badania aktywności fizycznej i sportowej Polaków.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu