Składniki mineralne

mgr inż. Beata Przygoda
Samodzielna Pracownia Wartości Odżywczych Żywności Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Składniki mineralne to grupa związków, których organizm człowieka nie potrafi syntetyzować; muszą być dostarczane w odpowiednich ilościach i proporcjach z pożywieniem, dlatego zalicza się je do niezbędnych składników odżywczych.

Źródłem składników mineralnych dla człowieka są przede wszystkim produkty spożywcze i woda, a także sól kuchenna. Mogą ich dostarczać również produkty spożywcze, do których celowo dodano składniki mineralne, np. wapń, żelazo i tzw. produkty wzbogacane oraz suplementy diety.

Ponieważ poszczególne składniki mineralne mogą pełnić w organizmie szereg funkcji, nie ma ich prostego podziału. Najczęściej stosuje się podział na cztery grupy:

  • składniki będące materiałem budulcowym układu kostnego, zębów, skóry i włosów: wapń (Ca), fosfor (P), magnez (Mg), siarka (S), fluor (F)
  • składniki wchodzące w skład związków o podstawowym znaczeniu dla funkcjonowania organizmu, np. żelazo (Fe) wchodzi w skład hemoglobiny i mioglobiny, jod (I) – tyroksyny, kobalt (Co) – witaminy B12, fosfor (P) – związków wysokoenergetycznych (ATP, ADP, AMP), a cynk (Zn), mangan (Mn), miedź (Cu), żelazo (Fe), selen (Se) i molibden (Mo) są składnikami lub aktywatorami enzymów
  • składniki wpływające na gospodarkę wodno-elektrolitową i utrzymujące równowagę kwasowo-zasadową: sód (Na), potas (K), chlor (Cl), oraz pobudliwość nerwowo-mięśniową: wapń (Ca)magnez (Mg)
  • składniki utrzymujące przestrzenną strukturę szeregu związków, np. podwójnej spirali DNA: cynk (Zn) i magnez (Mg).

Innym powszechnie stosowanym podziałem składników mineralnych jest podział według kryterium ilościowego, zgodnie z którym pierwiastki dzieli się na:

  • makroelementy (makropierwiastki), czyli te składniki mineralne, których zawartość w organizmie człowieka wynosi >0,01%, a dzienne zapotrzebowanie przekracza 100 mg/osobę; zalicza się do nich: wapń, fosfor, magnez, potas, sód, chlor i siarkę
  • mikroelementy (mikropierwiastki), czyli składniki mineralne, których zawartość w organizmie człowieka jest mniejsza niż 0,01%, a dzienne zapotrzebowanie nie przekracza 100 mg/osobę; do mikroelementów, zwanych też pierwiastkami śladowymi, zalicza się: żelazo, cynk, miedź, mangan, jod, fluor, selen i chrom.

Czasami w klasyfikacji ilościowej można uwzględnia się jeszcze jedną grupę – pierwiastki ultraśladowe. Do ultrapierwiastków należą składniki mineralne, które występują w organizmie człowieka w bardzo małych ilościach (1–10 mg); należą do nich m.in. nikiel, kobalt i wanad. Najczęściej jednak ultrapierwiastki zaliczane są do mikropierwiastków.

Data utworzenia: 06.09.2012
Składniki mineralneOceń:
(3.93/5 z 15 ocen)
Zobacz także
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • Suplementy diety. Sukces czy problem?
    Rynek suplementów w Polsce rośnie lawinowo i już za dwa lata będzie wart ponad 5 mld zł. Producenci suplementów diety dostarczają Polakom tabletki i kapsułki niemal na wszystkie dolegliwości. Ba, niektórzy posuwają się nawet do wymyślania jednostek chorobowych nieznanych medycynie.
  • RPO: kwestia złego wyżywienia w szpitalach wymaga systemowego rozwiązania
    Wyżywienie w szpitalach jest niewłaściwe. Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje do Ministra Zdrowia o systemowe rozwiązanie tej kwestii.
  • Termin wystąpienia menopauzy ma związek z dietą
    Częste spożywanie węglowodanów rafinowanych wiąże się z wcześniejszym wystąpieniem menopauzy, natomiast wzmożone spożycie ryb i warzyw koreluje z późniejszym rozpoczęciem przekwitania – czytamy na łamach „Journal of Epidemiology & Community Health”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies