Fosfor

FosforOceń:
(3.14/5 z 7 ocen)
mgr inż. Beata Przygoda
Samodzielna Pracownia Wartości Odżywczych Żywności Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Podobnie jak wapń, fosfor (P) należy do składników budulcowych. Największe jego ilości znajdują się w kościach i zębach – około 85%, pozostała część występuje w tkankach miękkich i płynach ustrojowych.

Fosfor pełni w organizmie wiele funkcji, m.in. współuczestniczy w mineralizacji kości i zębów, występuje w jądrach wszystkich komórek, uczestniczy w przemianach tłuszczu i węglowodanów, pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie, a także wchodzi w skład wielu enzymów.

Ze względu na powszechność występowania fosforu w żywności nie obserwuje się na ogół jego niedoborów. Większym problemem żywieniowym jest nadmierna podaż tego składnika. Należy pamiętać, że produkty będące dobrym źródłem wapnia dostarczają także znacznych ilości fosforu. Ponadto spożycie fosforu nasila się wraz ze zwiększonym spożyciem żywności przetworzonej, do produkcji której dodawane są różne związki fosforu w celach technologicznych – jako substancje zagęszczające, emulgatory czy stabilizatory. Duże ilości fosforu w diecie mogą ograniczyć wchłanianie innych składników mineralnych, np. cynku, magnezu, żelaza, miedzi i wapnia.

Jak już wspomniano, fosfor jest składnikiem powszechnie występującym w żywności. Znaczne jego ilości znajdują się w mięsie i wędlinach, serach podpuszczkowych dojrzewających – tzw. żółtych, serach topionych, produktach zbożowych oraz w różnego typu innych produktach spożywczych, do których dodawane są związki fosforu, zwłaszcza fosforany. Warzywa i owoce zawierają mniejsze ilości tego składnika. W tabeli przedstawiono zawartość fosforu w przykładowych produktach spożywczych.

Przyswajalność fosforu z większości produktów spożywczych wynosi około 60–70%; znacznie mniejsza jest w przypadku produktów zbożowych czy warzyw strączkowych, w których fosfor występuje w połączeniach fitynianowych. Aby zwiększyć dostępność fosforu i innych składników mineralnych występujących w fitynianach, stosuje się odpowiednią obróbkę technologiczną tych produktów, np. moczenie nasion roślin strączkowych w wodzie przed gotowaniem czy fermentację ciasta przy produkcji pieczywa.

Średnie zapotrzebowanie na fosfor dla osób dorosłych wynosi 580 mg/osobę/d (Jarosz M., Bułhak-Jachymczyk B., 2008).


Tabela 1. Zawartość fosforu w przykładowych produktach spożywczych
produkt fosfor (mg/100 g)
słonecznik, nasiona 784
ser topiony edamski 578
kasza gryczana 495
migdały 454
fasola, nasiona suche 437
płatki owsiane 433
sardynka w pomidorach 420
ser ementaler pełnotłusty 416
orzechy włoskie 332
ser camembert pełnotłusty 310
łosoś wędzony 250
ser twarogowy półtłusty 227
śledź w oleju 221
wieprzowina, schab 208
szynka z indyka 206
jaja kurze całe 204
chleb żytni razowy 204
noga (udo) z kurczaka 196
kiełbasa śląska 189
szynka wieprzowa gotowana 187
dorsz świeży 184
herbatniki 157
ryż biały 135
jogurt truskawkowy 1,5% tł. 97
chleb baltonowski 91
mleko 3,2% tł. 85
kajzerki 77
brokuły 66
por 52
kapusta biała 33
szpinak 29
pomarańcze 23
Coca-cola, Pepsi-cola 15
sok pomarańczowy 14
jabłko 9
sok jabłkowy 6
napój jabłkowy 0
Źródło: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.
Data utworzenia: 06.09.2012
FosforOceń:
(3.14/5 z 7 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
Dodając komentarz akceptujesz regulamin

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Aktualności

  • 240 mln zł na owoce, warzywa i mleko w szkołach
    Od 2 października rozpoczną się dostawy owoców, warzyw i mleka do szkół w ramach unijnego programu promującego zdrowe odżywianie się dzieci. Na jego realizację w roku szkolnym 2017/2018 przeznaczone będzie 240 mln zł.
  • Siedzący tryb życia to czwarta przyczyna zgonów
    Siedzący tryb życia zwiększa ryzyko wielu chorób skracających życie, w tym chorób układu krążenia, nowotworów, cukrzycy – podkreślali eksperci we wtorek na konferencji prasowej w Warszawie. Tymczasem wciąż ponad połowa Polaków nie ćwiczy wcale – alarmowali.
  • Poznań - pionierska operacja bariatryczna
    Pierwsze w Polsce operacje zmniejszenia żołądka pionierską metodą przezustną, czyli bez otwierania jamy brzusznej, przeprowadzono we wtorek w Szpitalu Miejskim im. F. Raszei w Poznaniu. Zabiegom poddanych zostało łącznie trzech pacjentów.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Jarmuż – właściwości odżywcze
    Na wielu stronach internetowych można przeczytać, że jarmuż to „panaceum” i pomaga na „wszystko”? Co istotnie w nim jest i czy rzeczywiście warto włączyć go do diety?
  • Jaką rolę w zdrowym odżywianiu odgrywa gorzka czekolada?
    Kakao jest produktem bogatym w polifenole, głównie katechiny i antocyjany. Uważa się, że gorzka czekolada zawiera ich więcej niż czerwone wino. Związki te wykazują działanie antyoksydacyjne i zapobiegają niekorzystnym działaniom wolnych rodników.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zadaj pytanie ekspertowi:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies